De heerlijke stilte buiten de Moskouse gardenring

De laatste paar dagen ben ik vooral in het centrum te vinden, maar gisteren bedacht ik mij dat de buitenwijken van Moscow ook een aantal interessante attracties biedt. Een aantal van deze bezienswaardigheden zijn tevens met de metro bereikbaar en dus stap ik in de groene en later op de rode lijn om uit te stappen bij Sportivnaja, waar het Novodevitsjij-klooster is gelegen. In 1524 gesticht door Vasili III om het innemen van het Litouwse stad Smolensk te gedenken. Bij het klooster ligt ook een begraafplaats. Hier liggen veel beroemde Russen begraven, onder wie de vrouw van voormalig president van Rusland, Gorbatsjov. Met het zonnetje dat voorzichtig tevoorschijn komt, de romantische kerkjes en de serene stilte, waan je je even weg van de gekte in het centrum. Ik besluit om nog even te genieten van deze heerlijke rust voordat ik weer naar het gekkenhuis terug ga en loop rondom het klooster dat aan een park is gelegen. Hier zie ik de oudere Moskovieten langlaufen en enkele baboeska's (oma) kinderwagens voorduwen. Het zijn overigens de eerste Moskouse baby's die ik tegenkom, want in het centrum vind je er geen kinderen onder de zes jaar! Op weg naar het Nieuwe en Oude Arbat loop ik tegen het immense gebouw waar de Ministerie van Buitenlandse zaken is gevestigd. Hiernaast loopt het autovrije Oetitsa Arbat met zijn boetieks, souvenirkraamjes en musea. Voordat ik mijn originele Matryoshka afding (30% eraf, mooi resultaat) bezoek ik eerst het Pushkin-huis. Hier woonde de beroemde dichter kort na zijn huwelijk. Via dit huis loop ik naar het Melnikovhuis, naar het Herzenhuis en naar de witte klokkentoren Spasopeskovskij. In het nabijgelegen parkje fotografeer ik ook nog even een beeld van Alexandr Pushkin en kom hiermee op een aantal van 4 die tot nu toe van deze beroemde Rus hier zijn tentoongesteld. Ondertussen zie ik dat de politie ook aan het surveilleren is en omdat mijn registratiestempel tot eind januari geldig was, kijk ik vriendelijk vooruit als ik de twee mannen passeer. Gelukkig lopen ze door en omdat ik mijn souvenir al binnen heb, wandel ik naar het huis van de Vriendschap, richting het Gorki-huis om ten slotte mijn eigen casa binnen te stappen en klaar te maken voor een afscheidsdiner met Martijn en Richard bij het bekende restaurant Pushkin.

Onder de loep: Kitajgorod

Gisteren ben ik naar het stadsdeel Kitajgorod gewandeld. Hier smelten handel en religie samen. Aan de Varvarka straat staan bijvoorbeeld verscheidene historische gebouwen, zoals de St.-Maximkerk, Klooster van de Verschijning, Oude Engelse Hof, St. Joris kerk. In de zijstraat ook de Drievuldigheidskerk dat gebouwd is in 1635 in opdracht van de rijke koopman Grigorij Nikitnikov. Een schitterende kerk waar ik besluit om even een kijkje te nemen. Als ik hier richting altaar loop vraagt een oude dame waar mijn hoofddoek is. Euh..ik gebaar naar mijn sjaal, die ik na goedkeuring om mijn haar bindt…Ik weet eigenlijk niet zo goed wat de reden is dat je als vrouw niet met losse haren een kerk mag betreden…Enfin, mijn doel was om een bezoek te brengen aan het Romanov-huis, echter het was er zo druk dat je pas om half vier terug mocht komen. Omdat het kwik hier gedaald is naar -15 graden met een akelige straffe wind in de neus, struin ik het district verder af. Zo loop ik naar de straat Illinka, waar vroeger de beurs was gevestigd en nu de Russische KvK zetelt. Daar tegenover zit het op een na oudste klooster van Moscow, het Epifanie-klooster uit 1296 dat het Moskouse Barok goed laat zien. Niet ver vandaan is het Rode Plein en nu het Romanov-huis niet doorgaat, besluit ik om de St. Basil binnen te gaan, dat door Posnik Jakovlev, in opdracht van Ivan de Verschrikkelijke is opgebouwd ter ere van de inname van het Mongoolse bolwerk Kazan in 1552. Achter de bouw van het Basiliuskathedraal schuilt een mythe en die verteld dat Ivan vanwege de schoonheid van het werk de architect blind liet maken, omdat hij nooit meer zoiets moois zou kunnen ontwerpen. Het resultaat mag er wezen en ook binnen (beetje Spaanse invloeden) verrassen de Efteling torentjes. Rond vijf uur loop ik naar huis en realiseer me dat dit waarschijnlijk mijn laatste keer is op het fameuze plein van de wereld.

Kunst om de kunst

Het sneeuwt weer lichtjes in Moscow (bij -10 graden) en dus verplaats ik mij maandagmiddag naar de ondergrondse gangen en pak het laatste traject van de metrotour op. Beetje trots ben ik wel op mijzelf, dat ik dit ook in mijn eentje kan en blij dat ik nog even het staartje heb meegepikt, want de subway’s van Moscow zijn de mooiste. Het voordeel van gisteren is, dat ik alle trajecten nog goed uit mijn hoofd weet en dus pak ik vandaag zonder enige aarzeling de groene lijn om vervolgens uit te stappen op Novokuznetskaya, dat in de wijk Zamoskvoretsje, voorbij de Moskva-rivier ligt. Deze wijk belooft een aantal sterattracties, waarvan de interessantste de Tretjakovgalerij. Hier is de grootste collectie Russische kunst ter wereld ondergebracht, dat ooit eigendom was van de steenrijke textielfabrikant Pavel Tretjakov (1892). De verzameling telt nu meer dan 100.000 Russische werken. De collectie schilderijen uit de 18e eeuw geloof ik wel, veel portretten, interessanter zijn de doeken van de tweede helft van de 19e eeuw (Realisme, nadruk op ongelijkheid en rechtvaardigheid) en begin 20ste eeuw (grote vormen en veel kleuren). De Russische iconenverzameling op de benedenverdieping is verrassend. De prachtige Drievuldigheid (1420), geschilderd door Andrej Robljov, is inderdaad een plaatje om te zien. Op de begane grond zijn verder nog zalen gewijd aan Russische sieraden, tekeningen en aquarellen, maar zijn minder interessant. Na 1,5 uur besluit ik om de buurt rondom de Tretjakovgalerij te ontdekken en vele kerken (o.a. de Opstandingskerk, Kerk van de Moeder Gids Troosters der Bedroefden, Kerk van de H. Clemens en de 17de-eeuwse Nicolaaskerk) omlijsten hier de straten. Wat mij betreft is de Tretjakovgallerij het enige hoogtepunt in deze wijk, want het ouderwetse Zamoskvoretsje is in geen enkel opzicht een weerspiegeling van hetgeen ik eerder heb gezien en het is de kunst om daar doorheen te kijken.

CATGOESAMSTERDAM

Ik heb er lang over moeten nadenken, zal ik nu wel of niet, maar uiteindelijk heb ik de beslissing genomen om naar huis te gaan. Moscow is een fantastische beleving, maar als je de stad kent en je verder niets om handen hebt, dan weeg je af waarom je nog die paar weken zal blijven. Ik ga liever weer even aan het werk, sporten en lekker socializen met familie en vrienden, dan hier zitten, terwijl Martijn een drukke tijd in Moscow krijgt en aan de andere kant ook veel in Boekarest moet zijn. Dus deze week begin ik aan mijn afscheidstour en bezoek ik de laatste bezienswaardigheden van Moscow. Het belooft een emotionele week te worden, want ondanks mijn heimelijke verlangens naar huis, zal ik ook met een beetje weemoed terugkijken op ons verblijf in deze stad. Deze week dus nog volop Moscow op mijn blog, maar daarna gaat
cat goes amsterdam.

Last call Moscow

Zondagochtend slapen we door de wekker heen en ontwaken een uurtje later dan gepland. Evengoed lukt het om met vier man toch nog redelijk snel klaar te staan voor de laatste date. Richard, de collega van Martijn, sluit aan bij de metrotour en we rijden gezamelijk van Mayakovskaya naar Belorusskaya en van Park Kultury naar Aleksabdrovsky sad om uit te stappen bij de poorten van het Kremlin, waar we nog even de residentie van de Russische president meepakken. Als we alle paleizen hebben bezocht is het inmiddels half een, maar besluiten toch nog even te lunchen in Caffee Mania. Het is intussen een uurtje later en het vliegtuig vertrekt al om half vier. Als we tot twee uur nog moeten wachten op de taxi, begint het bij ons allemaal te kriebelen. Het is nog zo’n kleine veertig minuten rijden, maar de straten zijn doorgaans dichtgeslibd met auto’s. Net als ik een andere taxi wil aanhouden rijdt de bestelde taxi voor en stappen Ilse en Juriaan in. Even lijkt het er om te spannen als ik om tien voor drie een sms van mijn broer krijg. Maar het blijkt een grapje en al lachend kijken wij terug op een kort, maar voldaan en bovenal een fantastisch weekend. Jur en Ilse, leuk dat jullie te gast waren!

‘Speed daten’ met Moscow

De paar uur die we zaterdagochtend nog even erbij hebben geslapen doet ons goed (ook Ilse is aan de betere hand) en na het late ontbijt maken we ons klaar voor een speed date met Moscow. We lopen richting Kitay gorad voor een blik op het KGB-gebouw, naar het Rode Plein, het Lenin Mausoleum, de Basiliuskathedraal, de Kazankathedraal, door naar de Gum om vervolgens een bezoek te plegen aan de Alexander Gardens met de manage en de tombe van de unknown soldier en ten slotte het Kremlin met zijn Wapenkamer en kathedralen. Opvallend voor de zaterdag, staat er geen rij, maar we blijken te laat voor de tour en schuiven hem door naar morgenochtend. Vanaf het Kremlin vervolgen we de route over de Bolshoy Kamennyy voor een uitzicht op het grote Kremlinpaleis, via de Rode Chocolade Fabriek met op de achtergrond het Peter de Grote standbeeld naar de Christus Verlosser-kathedraal op weg naar het artistieke Arbatskaya voor de souvenirkraampjes. Hier wordt door Ilse overigens de eerste Matruska gekocht. Dat zijn van origine uit Rusland afkomstige houten poppetjes, die stapelbaar in elkaar zijn. De naam Matruska is afgeleid van het Latijnse woord “matrona” welke moeder, gerespecteerde dame of moeder van de familie betekent. Daarom past deze naam ook heel goed bij het idee van in elkaar gestapelde poppetjes binnen één grote “moederpop”. Het plaatsen van de ene figuur in de andere wordt ook wel een symbool van fertiliteit en eeuwigheid gezien. Na Arbat, vervoeren we ons per metro naar de Bolshoi, Tsum & het grootste ondergrondse warenhuis Okhotny ryad voor het shoprondje. We besluiten de zaterdag niet te dineren in het bekende restaurant Pushkin, maar in Café Vogue, waarna we rond middernacht nog rozig van de kou gelijk in slaap vallen. Een speed date Moscow is lang zo gek nog niet. We hebben in een korte tijd (weekend), de tijd om kennis met Moscow te maken. Hoewel de 'klik' echter al gemaakt is, krijgen morgen de andere potentiële attracties nog een kans.

Gezellig! Bezoek uit Nederland

Toen we vertelden dat we voor een aantal maanden in Moscow gingen wonen voor Martijn’s werk, waren er al snel reacties van familie en vrienden die graag langs wilden komen. Voor de meesten een lucratieve kans, want Moscow is niet 1-2-3 een bestemming waar je even naartoe gaat. Zo boekten er al een aantal vrienden een retourtje Moskva (zie eerdere blogs). Wilde de oom en tante van Martijn heel graag komen, maar dit uitstapje hebben we helaas moeten afzeggen omdat Martijn in die periode niet in Moscow verblijft. Bedankten onze beide ouders, maar beloofden zeer zeker in Dubai langs te komen. Maar reisden mijn broer en zijn vriendin afgelopen vrijdag wel af naar de hoofdstad van Rusland voor een korte stedentrip. Niet verslagen, maar wel verrast door de kou (10 graden verschil) besteedden we vanaf aankomst op het vliegveld Sjeremetjevo iedere minuut volledig. Kortom, alvast sfeerproeven op het Rode Plein met het pittoreske St. Basil, het drinken van een welkomstcocktail in Caffee Mania, om vervolgens het weekend officieel van start te laten gaan in Restaurant Galereya. Maar wie had kunnen denken dat enkele luttele uren na dit gezellige openingsspektakel, we 's nachts werden opgeschrikt door een acute digestive? Het overkwam mijn broers vriendin, die allerminst geen aansteller is, maar met aanhoudende stekende pijnen onder de borststreek, rillingen, overgeven, toch het zekere voor het onzekere nam en per taxi naar de dichtstbijzijnde kliniek reed voor een snelle diagnose. Daar werd vastgesteld dat zeer waarschijnlijk de goedogende Galereyiaanse ‘piepkuiken’ de maag dwars had gezeten. Opgelucht en met een receptje in de hand stappen ze een paar uur later weer de taxi in op weg naar ons appartement. We zijn daarna nog even gaan liggen om wat verloren uurtjes in te halen en om fit te zijn voor de speed date met Moscow. Het is niet te hopen dat deze vervelende bijsmaak de honger naar Moscow stilt.

Wat eet je in Moscow?

Zoals elk land, heeft ook Rusland zijn eigen tradities als het om de keuken gaat. Invloeden uit Europa, het Midden-Oosten en Azië zorgen voor de vlam in de Moskouse pan. Het bekendste gerecht is denk ik wel de Sjaslik uit Georgië. Het enige dat ik dan weer kende en ook gelijk het beroemste stukje vlees: biefstuk Stroganov. En Kaviaar natuurlijk, voor velen hier het neusje van de…steur. Blini’s zijn ook typisch Russisch. Pannenkoekjes, veelal hartig belegt of overgoten met mierzoete troep. Smaakt overigens prima. En dan heb je nog Olivje, een soort van huzarensalade, maar daar heb ik nooit van gehouden. Ongetwijfeld zullen er meer gerechten op de Russische kaart staan, ik noem een Kip Kiev, Pelmeny (soort ravioli), Borsjtsj (bietensoep), Goloebtsy (in koolbladeren gerold mengsel van gehakt en rijst)…alleen hebben wij dat nog niet geproefd. Overigens las ik laatst in het boekje van d'Hamecourt dat eten voor Russen meer een functionele bezigheid was. Ze maakten er ook nooit een gewoonte van om uit eten te gaan. Maar sinds het einde van het communisme is deze ongewoonte afgeblust met veels te dure wijn (drooglegging 2006) en schieten de restaurants als paddenstoelen (trouwens een veelgebruikt ingrediënt in de Russische keuken) uit de grond. Met dank aan de kwekers Delos-Zajtsev en Novikov. Bijna elke maand openen ze een nieuw establishment in en rond Tsverskaya. Het ene concept nog mooier en exclusiever, dan de andere. Maar of alle pectopah's van deze horecatyconen zullen overleven? De rijke elite is snel verveeld en wat eet je dan? Geen McDonalds, maar de doorsnee Moskoviet is blij dat de hamburgerketen in 1990 ook in Moscow ging bakken. Wereldwijd worden hier de meeste hamburgers (15.000 p.d.) gegeten. Martijn en ik, het is bij ons de straat uit en dan naar links, hebben er laatst een menuutje gegeten. Voor maar 250 roebel, met alles erop en er aan! Geen zin in een vette hap, verlustig je dan aan de magere sushi’s. Je vindt ze in heel Moscow en anders staat het wel op de menukaart. En dan die vele snackcorners zoals Roesskoje Bistro, Krosjka-Kartosjka of Rostik's voor lekkernijen als pirozjki (gevulde broodjes), een gepofte aardappel of hotdogs? Morgen komt mijn broer en zijn vriendin voor een paar dagen over. Wat zullen we eens eten?